Zorro de Eikelmuis

© Vildaphoto

© Vildaphoto

© Vildaphoto

© Vildaphoto

De eikelmuis
De eikelmuis (Eliomys quercinus), in de volksmond ‘fruitratje’, ‘fruitdiefje’ of ‘tuinslaapmuis’, is allesbehalve een gewone muis. Met zijn opvallende zorromasker en lange pluimstaart maakt deze nachtelijke jager, samen met de relmuis en de hazelmuis, deel uit van de familie van de ‘slaapmuizen’. Tijdens hun maandenlange winterslaap worden deze diertjes vaak opgerold aangetroffen in vogelnestkastjes, op zolders of in schuurtjes. Knaagsporen aan vruchten en noten of het nachtelijke roepen kunnen hun aanwezigheid verraden.

Bedreiging
Ondanks het feit dat de eikelmuis de minst zeldzame is van de drie soorten slaapmuizen die in ons land voorkomen, krijgt dit diertje het de laatste tijd zwaar te verduren. Door toenemende versnippering en degradatie van hun habitat, zien deze knaagdiertjes hun leefgebied steeds verder inkrimpen. Naast het verdwijnen van kleine landschapselementen en mantel-zoomvegetaties langs bosranden, komen ook hun overwinteringsplaatsen steeds meer in het gedrang. Stallen en schuurtjes verdwijnen of worden vervangen door ontoegankelijke gebouwen zonder schuilmogelijkheden. Door de omvorming van ‘wilde’ tuinen tot strakke gazons heeft de soort geen toegang meer tot voedsel en schuilplaatsen. Eikelmuizen worden bovendien vaak het slachtoffer van de willekeurige bestrijding van ratten en muizen en ook onze enorme populatie huiskatten blijkt er verzot op te zijn.

Behoud en bescherming
Vanuit de natuursector wordt in samenwerking met het Stadlandschap Leie en Schelde heel wat ondernomen om de eikelmuis te helpen. In verschillende regio’s zijn vrijwilligers bezig met het ophangen en regelmatig controleren van nestkasten, een methode die het meest aangewezen bleek om op grote schaal de huidige toestand van de eikelmuis op te volgen en die tezelfdertijd ook voor extra nestgelegenheid zorgt.

Op basis van die nestkastinventarisaties kunnen verdere beschermingsmaatregelen uitgewerkt worden en krijgen beheerders van natuur- en landbouwgebieden aanbevelingen om het behoud van de soort te stimuleren. Kleine ingrepen zoals het verhogen van het voedselaanbod door aanplant van vruchtdragende bomen en struiken zijn al een stap in de goede richting.

Voor particulieren en landbouwers zijn landschaps(bedrijfs)­plannen een ideaal instrument. Verder worden ook afspraken gemaakt met beheerders van grote lijnvormige infrastructuren (bv. Infrabel, Agentschap Wegen & Verkeer) en wordt advies gegeven voor groenschermen rond bedrijventerreinen. Tenslotte spreekt het voor zich dat beheerders van natuurterreinen ook hun gebieden eikelmuisvriendelijk kunnen inrichten.

Wat kunnen we voor jou doen?
Heb jij een (grote) stadstuin, een weide of een lapje grond op overschot en wil je meehelpen om de eikelmuis weer zorgeloos te laten leven? Contacteer ons via [email protected] en informeer of jouw tuin in aanmerking komt voor een gratis boomgaard!

Meer weten?

Schets van een eikelmuisvriendelijke tuin: 

Illustratie: Emmanuel Desmet